Güzel orman patikasından yürüyerek kaya kütlesinin eteklerine ulaştığımızda ve onun karşısında, güneye dönük şekilde durduğumuzda, sadece hafifçe sol tarafa, aşağıya doğru bakmamız yeterlidir ki, yüksek kayanın sadece gizemli bir yüzü değil, aynı zamanda başka bir sırrı da sakladığını fark edelim — kaya kütlesinin dibinde gizlenmiş bir mağara girişi vardır. Bu yüzün Doğa Ana’nın eseri mi, yoksa insan eliyle mi şekillendirilmiş olduğunu tam olarak bilemesek de, mağaranın varlığı büyüleyicidir. Daha mağaranın girişine adım atmadan, gözlerimizin gördüğü manzara bizi adeta büyüler, çünkü önümüzde duran bu küçük mağara, bizi ünlü Utroba Mağarası’nı Mağarası’nı hatırlatacak kadar güçlü bir izlenim bırakır. Bu mağara, yaklaşık 1,5 km uzaklıkta, Borovitsa Nehri’nin sol kıyısındaki karşı yamaca düşen Tangardık Kaya bölgesinde yer alan o tanınmış mağaraya oldukça benzemektedir. Girişi (kuzeydoğudan) oldukça yüksektir, yaklaşık 5 metre, ancak kısmen büyük bir kaya parçasıyla kapanmıştır. Bu kaya parçası, muhtemelen yüzlerce yıl önce iklimsel ve doğal aşınma ile erozyon süreçleri sonucunda ana kayadan kopmuştur. Bu nedenle mağaranın yaklaşık 34 metrelik uzunluğu, yaklaşık 26 metreye kadar kısalmıştır (doğal eğimi 10–15 derece civarındadır ve mağaranın içi kısmen toprak ve irili ufaklı taş parçalarıyla doludur; üzerinde yürüdüğümüz zemin, aslında mağaranın gerçek tabanı değildir). Mağaranın sonuna doğru, hafif bir loşluk içinde, bir ışık parıltısı fark edilir. Bu ışık, mağaranın güneybatı yönünde, yukarı kısımda bulunan başka bir küçük ve dar açıklıktan (adeta ikinci bir girişten) gelmektedir. Bu açıklık muhtemelen zamanla akan suyun etkisiyle oluşmuş, belki de insan eliyle kasıtlı olarak şekillendirilmiş olup mağaranın ana girişinin küçük bir kopyası gibidir ve boyutları yaklaşık 0,70 x 0,40 metredir. 2001 yılında resmi olarak kaydedilip yayımlanan Tangardık Kaya’daki Utroba Mağarası’ndan farklı olarak, bu mağaranın sonunda rahmi simgeleyen yaklaşık 1,30 metre yüksekliğinde oyulmuş bir sunak bulunmamaktadır. Utroba Mağarası’nda bu sunağa yılın yalnızca belli bir zamanında, güneş kuzey ufkunda düşük konumdayken, neredeyse kusursuz biçimde biçimlenmiş bir güneş ışını (fallusu simgeleyen) ulaşır ve bu da rahmi sembolik olarak dölleyerek, kaya ile güneş arasındaki kutsal bağı ve hayatın yeniden doğuşunu temsil eder.

Bu mağarayı klasik “rahim mağaraları”ndan ayıran bu özellik olsa da, mağaranın tamamını gözlemlediğimizde benzerlikleri de fark etmeden edemeyiz: tavandan geçen, daha kaba şekillendirilmiş olsa da, belirgin bir yarık; mağaranın genel olarak kadın rahmine benzeyen şekli; ve doğanın değil de insan elinin şekillendirdiği hissi... Bütün bunlar, mağaranın günümüzdeki görünümüne insan eliyle katkı yapıldığını düşündürmektedir. Mağaranın duvarlarını daha dikkatli incelemeye başladığımızda, çoğu yuvarlak ve farklı büyüklüklerde, bazen de daha çeşitli şekillerde olan çok sayıda küçük oyuk (niş) fark ederiz. Bu oyukların, uzun zaman boyunca mağaranın içine süzülen suyun ve doğal süreçlerin bir sonucu mu, yoksa kasıtlı olarak insan eliyle mi şekillendirildiğini kesin olarak söylememiz mümkün değildir. Uzmanlar tarafından daha detaylı bir araştırma yapılmadan, Doğu Rodoplar bölgesinde yeni bir "rahim tipi" mağaraya rastladığımızı kesin olarak söyleyemeyiz. Ancak şundan eminiz ki, bu büyülü diyarda, doğa ve tarih harikalarıyla dolu, olağanüstü güzellikte bir doğaya ve harika, iyi kalpli, sıcak insanlara sahip bu bölgede, gizli hazinelerden bir yenisini daha keşfetmiş bulunuyoruz.

Nitekim onun içine girip durduğumuzda his bambaşkadır – inanılmaz, biraz garip, mistik ve derin bir duygu. Karmaşık hisler uyandırır; hem doğanın gücünü, hem de insan inançlarını, ta en eski zamanlardan beri var olan doğayla kutsal bağını, güce, gökyüzüne, Güneş’e, Ana Tanrıça’ya, ölüme ve yeniden doğuşa (tıpkı doğanın kendisi gibi) olan kültü simgeler. Tüm bunlar dağların derinliklerine saklanmış bu tapınak mağarada vücut bulur.

Материалът Пещера Светилище и едно от Каменните лица в Родопите е публикуван за пръв път на Visit Kardzhali.

Köprü etkileyici boyutları, taş gövdesi ve asimetrik yapısıyla göz kamaştırıyor. Köprü, 18. yüzyılda Doğu Rodoplar'dan geçerek Plovdiv’i (Filibe’yi) Komotini’ye (Gümülcine'ye) bağlayan, Asenovgrad, Kırcaali, Momçilgrad ve Makaza Geçidi'nden geçen önemli yollardan biri üzerinde yer alıyor. Yolun güzergahı çok zorlu dağlık arazilerden, Arda Nehri'nin dik kıyılarından ve kolları olan Varbitsa, Borovitsa, Krumovitsa, Byala Reka vb. nehirlerden geçiyor.

Nenkovo köyüne ulaşan yolun güzergahı, yatağı çok geniş olan, karların erimesi ve şiddetli yağışlar nedeniyle fazlasıyla suyla dolan Borovitsa Nehri'ni geçmeyi gerektiriyor. Yol güzergâhının nehri çok kemerli bir köprüyle geçmesinin nedeni de budur. Köprüden üç açıklık ve bir kabartma korunmuştur. Temelleri nehir tarafından sürüklenen çakıl yığınları tarafından gömülmüştür, bu da tonozların yüksekliğini belirlemeyi veya payandaların temellerini görmeyi mümkün kılmamaktadır. Köprünün uzunluğu 59 m, üzerindeki yolun genişliği ise 2,90 m'dir. Yontulmuş nehir taşlarının horasan harcıyla birleştirilmesiyle inşa edilmiştir. Sadece açıklıkların üzerindeki frizler kesme taştan yapılmıştır. Üstü kaldırım taşlarından yapılmıştır. Frizin üst kısmında, orta açıklıkta Arap rakamlarıyla inşa edildiği yıl yazılıdır.

Rakamlar, köprünün kuzey tarafında, kilit taşının solunda yer alan bir taşın yüzeyinde yer almaktadır.
Bura 1195 yılı yazılı olup, şimdiki takvime göre 1780-1781'dir. Yan frizin korunmuş en küçük açıklığında iki avuç içi girintisi bulunmaktadır. Muhtemelen anonim inşaatçı "imzasını" bu şekilde bırakmıştır.(Aleksandır Antonov, Kamenni mostove v Bılgariya 15-20 vek (Bulgaristan'da Taş Köprüler 15-20. Yüzyıl), 2019, s. 128-130).)
Köprünün temeline altının gömülü olduğuna dair yerel efsaneler var,
bu sebepten dolayı da temeldeki bazı taşlar hazineyi arayan kişiler tarafından kazılmıştır. Hazine avcılarının tahribatları ve kış aylarında yükeselen sular nedeniyle köprünün doğu ve batı kısımları modern zamanlarda tamamlanıp onarılmıştır.
Rodoplar’ın küçük köyü Nenkovo, sessizliği ve dinginliğiyle, köyde kalan az sayıdaki ama dost canlısı, zamanın olağan akışının dışında bir yaşam süren, toprağa ve doğaya bağlı yaşlı insanlarla birlikte, zamanın içinde donmuş gibi görünüyor. Ancak dar kaldırımlı sokaklarda, duvarlarının ardında geçen yüzyıldaki hayatların hikayelerini saklayan taş çatılı eski taş evlerin arasında yürüyen herkes, buranın korunmuş sessiz ve mistik atmosferinden büyülenmektedir. Bunun başka bir nedeni de köyün dünyanın geri kalanıyla tek bağlantısının, Kırcaali ilçesindeki Lisitsite köyü (Studen Kladenets barajının bir kıyısında yerleşik) yakınındaki Varbitsa nehri üzerinde bulunan
Lisitsite Köyü, Kırcaali Belediyesi ancak elbette daha küçük boyutlarda olan
köy girişindeki halat köprü olduğunu söyleyebiliriz.
Nenkovo köyü yakınındaki taş köprüye ulaşmak isterseniz Kırcaali’den hareket edip Kırcaali barajı yönünde Sredinka köyünden geçersiniz,
ardından yol Ençets, Zelenikovo, Blenika, Penyovo, Dıjdovnitsa, Pıdartsi köylerinden devam eder. Yol, Kırcaali barajının en güzel manzaralarından bazılarının yanı sıra Borovitsa nehri vadisi ve Bezdiven (1140 m), Radimar, Çilyaka'nın (1459 m) parlak yeşil zirvelerinden geçmektedir. Dıjdovnitsa köyünden kısa bir süre sonra, asfalt yolun virajlarından birinden bile, dik kayanın yüksek ve erişilemeyen yerlerinde oyulmuş kaya nişlerinin manzarasını görebilirsiniz. Pıdartsi köyünden sonra "Borovitsa" dağ evinden geçip Nenkovo köyünün 5 km güneyinde yolun sağında Utroba Mağarası tabelasını göreceksiniz. Utroba Mağarası.

Материалът Каменен мост при с. Ненково е публикуван за пръв път на Visit Kardzhali.