{"id":1202,"date":"2024-01-04T16:36:24","date_gmt":"2024-01-04T13:36:24","guid":{"rendered":"https:\/\/rodopite.eu\/?post_type=listing&#038;p=1202"},"modified":"2025-08-08T07:43:07","modified_gmt":"2025-08-08T04:43:07","slug":"tatul","status":"publish","type":"listing","link":"https:\/\/visitkardzhali.com\/tr\/listing\/tatul\/","title":{"rendered":"Tatul"},"content":{"rendered":"<p class=\"wp-block-paragraph\">Tatul, Mom\u00e7ilgrad\u2019\u0131n (Momchilgrad) 17 km kuzeydo\u011fusunda, Do\u011fu Rodoplar\u2019\u0131n k\u00fc\u00e7\u00fck k\u00f6y\u00fc Tatul'un g\u00fcney eteklerinde, Kaya Ba\u015f\u0131 b\u00f6lgesinde, Arda Nehri'nin en g\u00fcney kolu olan B\u00fcy\u00fck Dere Nehri'nin (Golemitsa Nehri) \u00fcst k\u0131s\u0131mlar\u0131nda bulunmaktad\u0131r. B\u00fcy\u00fck Dere Nehri vadisinin tamam\u0131, \u00f6zellikle Tatul k\u00f6y\u00fcn\u00fcn do\u011fusundaki Nanovitsa, Postnik, Gurgulitsa, Momina S\u0131lza (Momina Salza) ve Bivolyane k\u00f6yleri boyunca uzanan b\u00f6lge \u00e7ok verimlidir. B\u00f6lgedeki tepeler y\u00fcksek de\u011fildir, aralar\u0131nda geni\u015f d\u00fczl\u00fckler vard\u0131r ve vadinin tamam\u0131 Arda nehri vadisine geni\u015f\u00e7e a\u00e7\u0131lmaktad\u0131r. Tatul yak\u0131n\u0131ndaki arkeolojik alan\u0131n yak\u0131n \u00e7evresi t\u00fcm tarihi d\u00f6nemlere ait kal\u0131nt\u0131larla doludur.<\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">Tatul yak\u0131nlar\u0131ndaki kayan\u0131n kendisi do\u011fal bir olu\u015fum olarak a\u00e7\u0131k\u00e7a ay\u0131rt edilebilir ve dik \u00fc\u00e7gen taban\u0131na sahip y\u00fcksek bir do\u011fal kaya piramidi \u015feklindedir. Kayan\u0131n ana duvarlar\u0131 bat\u0131ya ve g\u00fcneye bakar, kuzey y\u00fcz\u00fc Alp zirvelerinin kayal\u0131k yama\u00e7lar\u0131n\u0131 an\u0131msat\u0131r: kuzeye do\u011fru dik bir \u015fekilde al\u00e7al\u0131r, kuzeydo\u011fudaki duvar ise neredeyse dikeydir. Kaya Ba\u015f\u0131'n\u0131n kaya olu\u015fumu, kesik bir piramit \u015feklinde insan eliyle de\u011fi\u015ftirilen do\u011fal bir olgudur. Kayaya son derece ilgin\u00e7 iki mezar yata\u011f\u0131 oyulmu\u015ftur. Biri zirvesinde, kelimenin tam anlam\u0131yla a\u00e7\u0131k g\u00f6ky\u00fcz\u00fcn\u00fcn alt\u0131nda, di\u011feri ise g\u00fcneye bakan ve kayan\u0131n kemerli bir k\u0131sm\u0131yla kapl\u0131 bir ni\u015f i\u00e7inde yer al\u0131yor. Tatul'daki kaya piramidinin konumu ve d\u00fczeninin tam bir benzeri \u015fu ana kadar bilinmemektedir. Bu \u015fekilde olu\u015fan bu muhte\u015fem kaya piramidi, t\u00fcm tarihi d\u00f6nemlerde do\u011fal arazi \u00fczerinde y\u00fckselmi\u015ftir. G\u00fcn\u00fcm\u00fczde de ziyaret\u00e7ilerin ve ara\u015ft\u0131rmac\u0131lar\u0131n dikkatli g\u00f6zlerinden saklanmam\u0131\u015ft\u0131r. Kayan\u0131n kutsal alan\u0131, iki lahit d\u0131\u015f\u0131nda, do\u011fudan kayalara oyulmu\u015f ve G\u00fcne\u015f Tanr\u0131s\u0131\u2019na kurbanlar bah\u015fedilen ana suna\u011fa ile iki mezara giden bir merdiven, \u00fc\u00e7 metrelik kuyu, bir\u00e7o\u011fu kayalara oyulmu\u015f k\u00fclt alanlar\u0131, bunlara giden merdivenler, ni\u015fler, oluk sistemleri ve s\u0131v\u0131 toplamak i\u00e7in havuzlardan olu\u015fmaktad\u0131r. Ke\u015ffedilen nesnelerinin (kil kaplar, omurlar, seramik kaplar ve bronz nesneler) kan\u0131tlad\u0131\u011f\u0131 \u00fczere tap\u0131na\u011f\u0131n ilk b\u00fcy\u00fck geli\u015fimini ya\u015fad\u0131\u011f\u0131 varsay\u0131lan M\u00d6. 18. - 11. y\u00fczy\u0131llarda olu\u015fturuldu\u011funa inan\u0131l\u0131yor. M\u00d6. 13. - 12. y\u00fczy\u0131llarda tap\u0131nak depremlerden hasar g\u00f6rm\u00fc\u015ft\u00fcr. Bunun sonucunda M\u00d6. 3.-1. y\u00fczy\u0131llarda k\u00fclt kompleksini g\u00fc\u00e7lendirmek ve korumak amac\u0131yla tap\u0131nak  etraf\u0131na bir \u00e7evre duvar\u0131 in\u015fa edilmi\u015f. Bu duvar\u0131n i\u00e7inde, birinin sahip oldu\u011fu devasa ve etkileyici yap\u0131s\u0131 nedeniyle bir tap\u0131nak oldu\u011fu ve b\u00fcy\u00fck olas\u0131l\u0131kla kaya piramidinin i\u015flevlerinin bir k\u0131sm\u0131n\u0131 \u00fcstlendi\u011fi varsay\u0131lan, birka\u00e7 bina oldu\u011fu anla\u015f\u0131l\u0131yor. Yenilenen kutsal alan muhtemelen 1. y\u00fczy\u0131l\u0131n ortalar\u0131na kadar varl\u0131\u011f\u0131n\u0131 s\u00fcrd\u00fcrm\u00fc\u015ft\u00fcr. Roma d\u00f6neminde tap\u0131nak \u00e7evresinde bir\u00e7ok yeni yap\u0131 in\u015fa edilmi\u015f, \u00f6nemli miktarda Roma seramik kaplar\u0131, s\u00fcs e\u015fyalar\u0131 ve ev e\u015fyalar\u0131 bulunmu\u015ftur. Helenistik tap\u0131na\u011f\u0131n ve \u00e7evresindeki binalar\u0131n, zengin bir yerel aristokrat\u0131n ya\u015fad\u0131\u011f\u0131 m\u00fcstahkem bir Roma villas\u0131na d\u00f6n\u00fc\u015ft\u00fcr\u00fcld\u00fc\u011f\u00fcne inan\u0131l\u0131yor. 3. y\u00fczy\u0131lda tap\u0131nak yak\u0131lm\u0131\u015ft\u0131r. Ancak 9-10. y\u00fczy\u0131lda yeni bir refah d\u00f6nemi ba\u015flam\u0131\u015ft\u0131r. O d\u00f6nemde kaya kompleksindeki rekonstr\u00fcksiyonlar\u0131n geri kalan\u0131 ger\u00e7ekle\u015ftirilmi\u015ftir. Tatul k\u00f6y\u00fc yak\u0131nlar\u0131ndaki tepedeki ya\u015fam\u0131n son a\u015famas\u0131, zengin mezar e\u015fyalar\u0131n\u0131n (\u00e7ok say\u0131da s\u00fcs e\u015fyas\u0131, k\u00fcpeler, y\u00fcz\u00fckler, bronz bilezikler vb.) bulundu\u011fu bir Orta \u00c7a\u011f nekropol\u00fc (\u0130van Balkanski'nin ara\u015ft\u0131rd\u0131\u011f\u0131) ile belgelenmi\u015ftir. Balkanski taraf\u0131ndan nekropol\u00fcn yap\u0131n\u0131 en ge\u00e7 13. y\u00fczy\u0131l\u0131n ortalar\u0131na tarihlendirilmi\u015f ve b\u00f6ylece Tatul k\u00f6y\u00fc yak\u0131nlar\u0131ndaki tepenin bin y\u0131ll\u0131k ya\u015fam\u0131n\u0131n sonuna i\u015faret etmi\u015ftir.<\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">Tatul yak\u0131nlar\u0131ndaki kaya kompleksine ili\u015fkin ilk bilgi 1933 y\u0131l\u0131nda yerel tarih\u00e7i Nikola \u0130vanov taraf\u0131ndan sa\u011flanm\u0131\u015ft\u0131r. 20. y\u00fczy\u0131l\u0131n 60'l\u0131 ve 70'li y\u0131llar\u0131nda kaya tap\u0131nak ciddi ilgi uyand\u0131rm\u0131\u015f ve arkeologlar, tarih\u00e7iler, epigraflar gibi bir\u00e7ok Bulgar bilim adam\u0131 taraf\u0131ndan ziyaret edilmi\u015ftir. Buray\u0131 ziyartte bulunan bilim adamlar\u0131 tap\u0131na\u011f\u0131n do\u011fas\u0131 ve amac\u0131 hakk\u0131nda ilk hipotezleri olu\u015fturmu\u015ft\u00fcr. Bu ziyaret\u00e7ilerden baz\u0131lar\u0131 Prof. \u0130van Venedikov ve Nikolay Vihodtsevski'dir.<\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">Kaya Ba\u015f\u0131 b\u00f6lgesindeki arkeolojik kaz\u0131lar 1976 y\u0131l\u0131nda ba\u015flad\u0131. Kaz\u0131lar, b\u00f6lgeyi ge\u00e7 Antik \u00c7a\u011f ve Orta \u00c7a\u011f kalesi olarak tan\u0131mlayan K\u0131rcaali B\u00f6lge Tarih M\u00fczesi k\u00fcrat\u00f6r\u00fc \u0130van Balkanski taraf\u0131ndan y\u00fcr\u00fct\u00fcld\u00fc. \u00c7al\u0131\u015fmalar\u0131na ili\u015fkin kay\u0131tlar\u0131n bulundu\u011fu 1976 ve 1977 y\u0131llar\u0131ndaki iki kaz\u0131s\u0131nda, alan\u0131n i\u00e7 k\u0131sm\u0131ndaki Orta \u00c7a\u011f nekropol\u00fcn\u00fcn b\u00fcy\u00fck bir k\u0131sm\u0131n\u0131 ortaya \u00e7\u0131kar\u0131ld\u0131. \u00c7al\u0131\u015fmalar 2004 y\u0131l\u0131nda yeniden ba\u015flat\u0131ld\u0131 ve Prof. Nikolay Ovcharov'un bilimsel rehberli\u011finde 2005 ve 2007 y\u0131llar\u0131nda da devam etti. 15 y\u0131ll\u0131k bir aradan sonra 2022 y\u0131l\u0131nda yenilenen b\u00f6lgedeki kaz\u0131lar, Momchilgrad Belediyesi taraf\u0131ndan finanse edilen ve yine Prof. Nikolay Ovcharov'un bilimsel \u00f6nderli\u011finde 2023 y\u0131l\u0131nda da devam etti. Arkeologlar bu iki sezon boyunca 5.-6. y\u00fczy\u0131llarda in\u015fa edilmi\u015f ve 11.-12. y\u00fczy\u0131llara kadar varl\u0131\u011f\u0131n\u0131 s\u00fcrd\u00fcren bir kiliseyi, temellerinin alt\u0131nda muhtemelen bir pagan tap\u0131na\u011f\u0131 olan eski bir an\u0131tsal yap\u0131y\u0131 kaydetmeyi ba\u015fard\u0131lar.<\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">Kaya olu\u015fumlar\u0131 vadinin en y\u00fcksek noktalar\u0131 de\u011fildir, ancak ideal merkezindedir, \u00e7evredeki t\u00fcm tepelerle g\u00f6rsel ba\u011flant\u0131s\u0131 vard\u0131r ve nehir yata\u011f\u0131 boyunca uzanan b\u00f6lgedeki ana yol \u00fczerinde bir g\u00f6r\u00fc\u015f sa\u011flamaktad\u0131r. Tatul'u bu kadar etkileyici, mistik yapan ve onunla ilgili efsaneleri ayakta tutan da bu konumudur.<\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">Tarih \u00d6ncesi, Antik \u00c7a\u011f ve \u00f6zellikle Orta \u00c7a\u011f'da Tatul yak\u0131n\u0131ndaki tepenin do\u011fu ve g\u00fcney yama\u00e7lar\u0131 mimari komplekslerle kapl\u0131yd\u0131, ancak bug\u00fcn bu alan ormanlarla \u00f6rt\u00fcl\u00fcd\u00fcr.<\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\"><strong>\u00c7al\u0131\u015fma Saatleri:<\/strong><\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">Pazartesi - Pazar 09:00 - 20:00 \/yaz aylar\u0131\/<\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">Pazartesi - Pazar 09:00 - 17:00 \/k\u0131\u015f aylar\u0131\/<\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\"><strong>Giri\u015f \u00dccretleri:<\/strong><\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\"><strong>Bireysel ziyaretler<\/strong><\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">Yeti\u015fkinler i\u00e7in 6 BGN<\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">\u00d6\u011frenciler, \u00fcnivesiteliler ve emekliler i\u00e7im 3,00 BGN<\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">Rehber e\u015fli\u011finde ziyaret i\u00e7in 25 BGN<\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\"><strong>Gruplar (20 ki\u015fiden fazla)<\/strong><\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">Yeti\u015fkinler i\u00e7in 4 BGN<\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">\u00d6\u011frenciler, \u00fcnivesiteliler ve emekliler i\u00e7im 2,00 BGN<\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\"><strong>\u00dccretsiz:<\/strong><\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">\u0414\u0435\u0446\u0430 \u0434\u043e 7 \u0433\u043e\u0434\u0438\u043d\u0438;<\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">\u2019dan fazla engellilik oran\u0131na sahip ki\u015filer (ge\u00e7erli belge ve kimlik ibraz\u0131 ile)<\/p>","protected":false},"author":1,"featured_media":0,"comment_status":"open","ping_status":"closed","template":"","meta":[],"listing_category":[318,294,339],"event_category":[],"service_category":[126],"rental_category":[],"classifieds_category":[],"listing_feature":[298,216],"region":[240],"class_list":["post-1202","listing","type-listing","status-publish","hentry","listing_category-landmarks","listing_category-cultural-landmarks","listing_category-trakijski-svetilistha","service_category-landmarks","listing_feature-100-te-obekta","listing_feature-for-kids","region-momchilgrad"],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/visitkardzhali.com\/tr\/wp-json\/wp\/v2\/listing\/1202","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/visitkardzhali.com\/tr\/wp-json\/wp\/v2\/listing"}],"about":[{"href":"https:\/\/visitkardzhali.com\/tr\/wp-json\/wp\/v2\/types\/listing"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/visitkardzhali.com\/tr\/wp-json\/wp\/v2\/users\/1"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/visitkardzhali.com\/tr\/wp-json\/wp\/v2\/comments?post=1202"}],"version-history":[{"count":2,"href":"https:\/\/visitkardzhali.com\/tr\/wp-json\/wp\/v2\/listing\/1202\/revisions"}],"predecessor-version":[{"id":3598,"href":"https:\/\/visitkardzhali.com\/tr\/wp-json\/wp\/v2\/listing\/1202\/revisions\/3598"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/visitkardzhali.com\/tr\/wp-json\/wp\/v2\/media?parent=1202"}],"wp:term":[{"taxonomy":"listing_category","embeddable":true,"href":"https:\/\/visitkardzhali.com\/tr\/wp-json\/wp\/v2\/listing_category?post=1202"},{"taxonomy":"event_category","embeddable":true,"href":"https:\/\/visitkardzhali.com\/tr\/wp-json\/wp\/v2\/event_category?post=1202"},{"taxonomy":"service_category","embeddable":true,"href":"https:\/\/visitkardzhali.com\/tr\/wp-json\/wp\/v2\/service_category?post=1202"},{"taxonomy":"rental_category","embeddable":true,"href":"https:\/\/visitkardzhali.com\/tr\/wp-json\/wp\/v2\/rental_category?post=1202"},{"taxonomy":"classifieds_category","embeddable":true,"href":"https:\/\/visitkardzhali.com\/tr\/wp-json\/wp\/v2\/classifieds_category?post=1202"},{"taxonomy":"listing_feature","embeddable":true,"href":"https:\/\/visitkardzhali.com\/tr\/wp-json\/wp\/v2\/listing_feature?post=1202"},{"taxonomy":"region","embeddable":true,"href":"https:\/\/visitkardzhali.com\/tr\/wp-json\/wp\/v2\/region?post=1202"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}